بزرگ ترین دریاچه جهان

همان طور که بر نقشه زمین مشخص است حدود 70% از سطح کره زمین را آب پوشانده است که تنها 3% از آن آب شیرین می باشد و بیش از 95% آن را آب های شور تشکیل داده است. در این مقاله قصد داریم کاربران عزیز لحظه آخر را با بزرگ ترین دریاچه جهان آشنا کینم. نام های که در طول تاریخ به این دریاچه نسبت داده اند شامل: دریای هیرکان، دریای کاسپین، دریای خزر، دریای گیلان، دریای طبرستان و دریا مازندران می باشد که در ادامه به هریک از آن ها خواهیم پرداخت.

نکته: به دلیل وسعت بسیار این دریاچه عنوان دریا را برای آن بکار می برند.



نام های مختلف دریاچه خزر
*دریای هیرکان: این نام را حکومت هخامنشیان و اشکانیان به این دریاچه نسبت داده اند.
*دریای کاسپین: نام اروپایی دریا خزر است که ریشه آن به کاسپی ها (مردمان سفید پوست هزاره دوم پیش از میلاد) باز می گردد. هر کشور مطابق با زبان رسمی خود نام این دریاچه را با پسوند های مختلف بیان می کند برای مثال: در زبان فارسی "کاسپی"، در زبان آلمانی Caspisches see، در زبان انگلیسی Caspian Sea، در زبان لاتینی Mare Caspium و در زبان یونانی Kaspia Thalassa نام دریاچه اینگونه رواج دارد.
*دریا خزر: که برگرفته از نام قوم خزران است دیگر نامی است که به این دریاچه نسبت داده اند. این دودمان مابین این دریا و دریای سیاه سکنت داشتند و چندین بار ایران را از بخش رود کورا قفقاز مورد حمله قرار داده بودند که هربار نیز به دست سپاه ساسانی به خارج از مرزهای ایران رانده می شدند این خیال را برای اعراب ایجاد کرد که عنوان دریای خزر را به دریای شمال ایران نسبت دهند.
*دریای گیلان:نامی است که در کتابی مربوط به اواخر دوران ساسانیان به نام "خوتگای نامگ" به این دریاچه نسبت داده اند.
*دریا طبرستان: به استناد اسناد تاریخی در روسیه ایرانیان صد ها سال این دریاچه را با این نام می شناختند و پس از آن نام دریا مازندران از سوی محلی های تبرسان به آن نسبت داده شد.
*دریا مازندران: در هیچ یک از اسناد و کتاب های تاریخی چنین نامی برای این دریاچه وجود نداشته و تنها افرادی که از این عنوان برای این دریاچه استفاده می کردند  ایرانیان می باشند که در سال 1361 دولت این نام را نام رسمی برای این دریاچه اعلام کرد.



ویزگی های آب دریای خزر
آب این دریاچه از جمله آب های نیمه شور جهان به حساب می آید که میزان نمک محلول در آن حدود 12 تا 13 گرم در یک لیتر می باشد. از دیگر عناصر محلول در آن می توان به منیزیم، کلسیم و سولفات اشاره کرد.
*شیرین ترین قسمت دریای خزر: دهانه رودخانه ولگا         *شور ترین قسمت دریای خزر: خلیج قره بغاز  



اندازه بزرگترین دریاچه جهان
*دریاچه خزر دارای مساحت کلی برابر با 376345 کیلومتر مربع می باشد.
*مساحت سطح دریای خزر حدود 370.000 تا 420.000 کیلومتر و میانگین عمق آن برابر با 187 متر می باشد.



بخش های مختلف دریای خزر
این دریاچه بنا به موقعیت جغرافیایی آن، فرم فیزیکی و ویژگی های آب شناسی آن به سه بخش خزر شمالی، خزر میانی و خزر جنوبی تقسیم بندی شده است.
*خزر شمالی: مساحت این بخش که شبه جزیره چچن را به دهانه تیوپ کارگان و صل می کند برابر است با 80000 کیلومتر مربع، حجم آب آن برابر است با 397 کیلومتر مکعب و میانگین عمق آن بین 5 الی 6 متر می باشد.
*خزر میانی: این بخش خط فرضی است که شبه جزیره آبشوران را به دماغه کوالی در قسمت شرقی دریای خزر وصل می کند. این بخش به نسبت خزر شمالی از عمق بیشتر برخوردار است. خزر میانی دارای مساحتی نزدیک به 138000 کیلومتر مربع و حجم آب 26439 کیلومتر مکعب می باشد.
*خزر جنوبی: این بخش از دریاچه خزر مرز جنوبی خزر میانی تا  عرض ساحل ایران است که عمیق ترین بخش دریاچه نیز به حساب می آید. مساحت خزر جنوبی در حدود 168000 کیلومتر مربع و حجم آن معادل 51245 کیلومتر مکعب می باشد.



درصد مالکیت کشورهای مختلف بر دریاچه خزر
این دریاچه در مرز قاره آسیا و اروپا واقع شده است که کشورهای جمهوری آذربایجان، ترکمنستان، قزاقستان، روسیه و ایران در اطرف آن قرار گرفته است.
برخی بر این باورند که ایران و شوروی در سال های 1921 و 140 عهدنامه ای داشتند که طبق مالکیت آن به دو قسمت میان آنها تقسیم شده است اما جالب است که بدانید امروزه سهم کشور ایران از سایر چهار کشور دیگر کمتر می باشد.
درصد مالکیت کشور های نامبرده به شکل ذیل می باشد:
  
 قزاقستان: 1900 کیلومتر           • ترکمنستان: 1768 کیلومتر              • روسیه: 1355 کیلومتر            جمهوری آذربایجان: 820 کیلومتر               ایران: 657 کیلومتر                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               
لازم به ذکر است دریای خزر در قسمت تحت ملکیت ایران بسیار عمیق می باشد از همین جهت بهره برداری از ذخایر نفت و گاز آن نیازمند تکنولوژی های مدرن و سرمایه کلان است که تا به امروز ممکن نبوده است.



شرایط جوی دریای خزر
آب و هواهی دریای خزر تحت تاثیر ارتفاع ساحل، موقعیت جغرافیایی دریا و چرخه های عبوری از دریا می باشد.
شرایط آب و هوایی این دریا به توده های سرد قطب شمال، توده های خشک و سرد قاره ای از قزاقستان، توده های مرطوب دریایی اقیانوس اطلس، توده های گرمسیری از دریا مدیترانه و کشور ایران وابسته است.
ترتیب گرما در دریای خزر
در قسمت جنوبی عمیق دریای خزر دمای آب به صورت میانگین بالا می باشد به همین دلیل کومه های شمالی هوا گرمای مازاد را دریافت می کند.
 به غیر از فصل های بهار و تابستان در مابقی فصل های سال دمای هوا بر سطح دریا بیشتر از کرانه آن است.



*میانگین دمای هوای سالانه دریای خزر
در قسمت جنوبی (کشور ایران): 17 درجه سانتی گراد
در قسمت جنوب غربی (جمهوری آذربایجان): 15 درجه سانتی گراد
در قسمت جنوب شرقی (کشور ترکمنستان): 16 درجه سانتی گراد
در قسمت شمال غربی (کشور روسیه): 12 درجه سانتی گراد
در قسمت شمال شرقی (قزاقستان): 10 درجه سانتی گراد 
*میانگین دمای هوا دریای خزر در فصل های مختلف
در فصل بهار میانگین دمای دریای خزر در کشور روسیه معادل 9 درجه سانتی گراد، در کشور قزاقستان معادل 11 درجه سانتی گراد، در کشور ترکمنستان معادل 11 درجه سانتی گراد، در جمهوری آذربایجان معادل 12 درجه سانتی گراد و در کشور ایران معادل 14 درجه سانتی گراد می باشد.
در فصل تابستان میانگین دمای دریای خزر در کشور روسیه معادل 25 درجه سانتی گراد، در کشور قزاقستان معادل 26 درجه سانتی گراد، در کشور ترکمنستان معادل 26 درجه سانتی گراد، در جمهوری آذربایجان معادل 24 درجه سانتی گراد و در کشور ایران معادل 25 درجه سانتی گراد است.
در فصل پاییز میانگین دمای دریای خزر در کشور روسیه معادل 9 درجه سانتی گراد، در کشور قزاقستان معادل 8 درجه سانتی گراد، در کشور ترکمنستان معادل 19 درجه سانتی گراد، در جمهوری آذربایجان معادل 17 درجه سانتی گراد و در کشور ایران معادل 21 درجه سانتی گراد می باشد.
در فصل زمستان میانگین دمای دریای خزر در کشور روسیه معادل منفی یک درجه سانتی گراد، در کشور قزاقستان معادل منفی 5 درجه سانتی گراد، در کشور ترکمنستان معادل 6 درجه سانتی گراد، در جمهوری آذربایجان معادل 7 درجه سانتی گراد و در کشور ایران معادل 8 درجه سانتی گراد می باشد.



منابع ارزشمند دریای خزر
پس از خلیج فارس و سیبری این دریا سومین منشا انرژی جهان است. آمار کلی که برای ذخایر نفت و گاز این دریا وجود دارد حدود پنجاه میلیارد بشکه نفت و حدود سیصد هزار میلیارد متر مکعب گاز طبیعی می باشد. تنها کشور همسایه این دریا که هیچ تولیدی از این ذخایر ندارد کشور ایران است. برای اولین بار در سال 1997 جمهوری آذربایجان اولین کشوری بود که از ذخایر دریای خزر استخراج کرد، پس از آن ترکمنستان در سال 2007، روسیه در سال 2010 و قزاقستان در سال 2016 استخراج منابع هیدروکربور از این دریا را آغاز کردند.
جالب است که بدانیم بزرگترین میدان هیدروکربور(مخازن گازی،مخازن نفتی) دریای خزر با سیزده میلیارد بشکه نفت در کشور قزاقستان واقع شده است. این میدان که در نزدیکی ساحل آتیرائو قرار گرفته است و کاشاقان نام دارد در ساتل دو هزار کشف شد.
از دیگر منابع ارزشمند دریای خزر که می توان به خاویار که تخم تاس ماهیان می باشد و یکی از قیمتی ترین غذا های جهان به حساب می آید اشاره کرد. بهای خرید یک کیلوگرم خاویار در ایران در حال حاضر (اسفند سال 1397) بین 8 تا 10 میلیون می باشد.  مسافران تور لحظه آخری جالب است که بدانند حدود 93% از کل ذخایر خاویاری جهان در دریای خزر قرار گرفته است.



محیط زیست دریای خزر
انواع گیاهان و جانورانی که در این دریا زندگی می کنند عبارتند از: 
بیش از 60 گونه باکتری هتروتروف
22 گونه از کرموباکتری ها
13 گونه از مخمرها
5 گونه از گیاهان عالی 
بی مهرگان( آمیب ها، خورشید زیان و اسفنج ها)
312 پرندگان(مرغای ها، غازها، قوها و چنگر ها)
دو گونه از خزندگان
یک گونه پستاندار(فک دریایی)



*انواع آبزیان دریای خزر
*سیاه ماهی، گل خور، تیل خوس از لحاظ شیلاتی و اقتصادی دارای اهمیت است.  
*کپورچه(مازندران)، ماهی طلایی(خوزستان) ارزش اقتصادی چندانی ندارد اما به صورت زیادی در تالاب انزلی صید می شود.
*مارماهی دهان گرد از لحاظ شیلاتی دارای اهمیت می باشد اما در ایران سرو نمی شود.
*کلیکای معمولی که از لحاظ شیلاتی دارای اهمیت بسیار بالایی است.
*کلیکای آنچوی که از لحاظ شیلاتی حائز اهمیت می باشد.
*کلیکای چشم درشت که هم از لحاظ تجاری و شیلاتی دارای اهمیت می باشد.
*ماهی مروارید استفاده اقتصادی که از آن می شود مربوط به ساخت مروارید مصنوعی است.
*شگ ماهی که از لحاظ شیلاتی از اهمیت بسیاری برخوردار است.
*زالون که از نظر تجاری قابل اهمیت می باشد.
*کپور که در ایران حدود دو هزار تن از آن هر ساله صید می شود.
*اردک ماهی که دارای صید ورزشی و اقتصادی است هم چنین  تخم آن سمی می باشد.
*علفخوار ماهی که در کنترل گیاهان آبزی مورد استفاده قرار می گیرد.



خطراتی که دریای خزر را تهدید می کند
*تفاله های خانگی، صنعتی و کشاورزی:به عنوان یکی از دلایل اصلی آلودگی دریاچه خزر می توان به افزایش فاضلاب و گسترش شهر نشینی در مناطق ساحلی این دریاچه اشاره کرد هم چنین  حدود 95 درصد از آلودگی دریای خزر وابسته به رودخانه ولگا می باشد.
*آلودگی های نفتی: بهره برداری های نفتی و گازی منبع اصلی آلودگی عناصر اصلی دریای خزر بوده است. بیشتر آلودگی مناطقی که از آن ها نفت استخراج می شود به دلیل استفاده از روش های قدیمی و پیش پا افتاده می باشد هر چند که مناسبترین روش ها نیز برای استخراج باز هم تاثیراتی منفی بر محیط خواهد داشت.
*آثار اکوسیستم گردشگری ساحلی: این مناطق به دلیل مزایایی مانند آب و هوای معتدل و سواحل زیبا یکی از مقاصد پر مخاطب گردشگران تور های داخلی و خارجی  می باشد اما متاسفانه بی توجهی گردشگران و افزایش مواد زاید در این سواحل محیط زیست این مناطق را در معرض خطری جدی قرار داده است.
*نوسان آب دریای خزر: یکی از مشکلات جدی که در مورد دریای خزر وجود دارد زیاد شدن ارتفاع سطح آن می باشد که خساراتی مانند اثرات ویرانگری بر شیلات، صنایع کشترانی، حمل و نقل، ناحیه های مسکونی و دیگر آسیب های جبران ناپذیر زیستی را به دنبال خواهد داشت.
*یورش دسته های مهاجم دریایی: در کشورهای حاشیه ای دریای خزر برای گسترش فعالیت های کشاورزی و اقتصادی وساطت های غیر منطقی در محیط زیست دریای خزر صورت گرفته که آثار غیر قابل جبرانی مانند کاهش قسمت های تخم ریزی طبیعی برخی از ماهیان خاویاری را در پی داشته است.


برخی از شگفتی های دریای خزر
*حدود 4% از تمامی نفت و گاز دنیا از دریای خزر تامین می شود.
*سطح دریای خزر به طور میانگین 27 متر پایین تر از سطح دریا های آزاد است.
*بی استرس در این دریاچه شنا کنید زیرا در آن خبری از کوسه نخواهد بود.(زیستگاه این حیوان در آب های شور می باشد درحالیکه آب دریای خزز درسته آب های نیمه شور قرار دارد).
*90% از خاویار جهان از این دریاچه صید می شود که بیشترین آن از سوی ایران می باشد.
*هر ساله 122 هزار تن آلودگی وارد دریای خزر می شود که از استخراج هیدروکربور ها پدید آمده است و سخن آخر اینکه اگر هنوز از زیبایی های دریای خزر سیر نشده ایم و هم چنان می خواهیم بر ساحل زیبایش قدم گذاریم در حفظ پاکیزگی آن کوشا باشیم."یادمان باشد برای تغییر جهان لازم است که از خودمان شروع کنیم."

امتیاز 5 از 5 | از بین 100 دهنده به امتیاز بزرگ ترین دریاچه جهان
گالری تصاویر ویدئو ها
آخرین نظرات ثبت شده
نفیسه 14 مرداد 1397
2
افتخار می کنم بزرگ ترین دریاچه جهان در کشورم واقع شده است
محمد 29 فروردین 1398
3
دریای خزرم خیلی بزرگه ها ما فقط شمالشو دیدیدم
درج نظر
نام و نام خانوادگی
ایمیل
تصویر کد امنیتی
متن نظر
به اشتراک گذاری این مطلب
با به اشتراک گذاری وب سایت لحظه آخر دات کام در شبکه های اجتماعی که در آنها عضویت دارید ، دوستان و آشنایان خود را نیز از خدمات گردشگری لحظه آخری این وب سایت که شامل اطلاع داشتن از بروزترین تور های لحظه آخری آژانس های گردشگری معتبر تهران و شهرستان های بزرگ ، آخرین اخبار گردشکری روز دنیا ، اطلاعات مفید گردشگری ، اطلاعات ویزا ، سفرنامه های گردشگری ، راهنمای گردشگری و اطلاعات آژانس های معتبر گردشگری بهره مند سازید.
برای به اشتراک گذاشتن این مطلب با شبکه های اجتماعی مختلف، روی هر یک از لینک های زیر کلیک کنید تا دوستان و آشنایان خود را از این طریق مطلع سازید.



پنل کاربریانجمن گردشگریبلاگ گردشگری