موزه مردم شناسی مشهد

جاهای دیدنی مشهد تنها به حرم، طرقبه، شاندیز، آرامگاه فردوسی و غیره ختم نمی شود. در این شهر بزرگ جاذبه های گردشگری و تاریخی زیادی وجود دارد که اکثر آن ها در میان گردشگران کمتر شناخته شده است. موزه مردم شناسی مشهد از جاهای دیدنی و تاریخی این شهر است که توصیه می شود حتما در سفر به مشهد از آن بازدید کنید. 

 

 

موزه مردم شناسی مشهد در واقع حمام مهدی قلی بیک است که با نام "حمام شاه" نیز شناخته می شود. حمام مهدی قلی بیک از قدیمی ترین و بزرگترین حمام های ایران است که در بازار بزرگ مشهد، انتهای بازار (بازار فرش فروش ها) قرار دارد و گردشگران با بازدید از این موزه، با منشا گرمایش از کف ساختمان ها تا حدودی آشنا می شوند. جالب است بدانید شخصی با نام مهدی قلی درخواست داده بود تا حمامی با نامش در این نقطه ساخته شده و وقف عموم شود اما پس از انقلاب اسلامی، نام حمام مهدی قلی بیک به حمام رضوی تغییر یافت. لازم به ذکر است حمام رضوی در سال 1378 مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته و هزینه بسیار بالایی هم جهت بازسازی آن انجام شد. همچنین شهرداری مشهد در سال 1385 و در زادروز ولادت امام رضا (ع) درب حمام رضوی با نام موزه مردم شناسی مشهد را بر روی مردم باز کرد هرچند به دلیل اینکه حمام در کنار مسجد شاه قرار دارد، با نام حمام شاه در میان مردم مشهد شناخته شده است.

 

 

حمام مهدی قلی بیک بطور کلی از هشت قسمت تشکیل شده که در ادامه به معرفی آن ها اشاره می کنیم:

چاله حوض:

حمام های دوران صفویه عموماً کوچک بوده و مردم جهت استحمام به آن ها مراجعه می کردند. اما این حمام با ساخت قسمتی با نام چاله حوض علاوه بر امکان استحمام، جنبه سرگرمی هم داشته و اندازه آن هم از استخرهای دوران صفوی بزرگ تر است. 

اگر علاقه‌مند به دقت در اندازه، عمق، ارتفاع و غیره را داشته و در کنار آن می خواهید اوج معماری ایرانی-اسلامی را مشاهده کنید بازدید از چاله حوض پیشنهاد می شود.

سربینه

سربینه یا رختکن در واقع اولین قسمتی از حمام مهدی قلی بیک است که گردشگران تور مشهد هنگام ورود به موزه با آن روبرو می شوند. به جرئت می توان گفت سربینه یکی از زیباترین قسمت های موزه مردم شناسی مشهد است چرا که این قسمت شامل دیوارهایی می باشد که با استفاده از فیروزه کاشی کاری شده و در کنار طرح زیبایشان، سقفی نقاشی شده و جالب نیز دارد. جالب است بدانید بر روی سقف نقاشی های مختلفی مشاهده می شود که هرکدام قدمتی داشته و قدیمی ترین نقاشی، مربوط به 1300 سال قبل می باشد.

خزینه

خزینه در قسمت غربی موزه مردم شناسی مشهد قرار دارد. در آن زمان مردم پس از استحمام در گرمخانه حمام، جهت آب کشیدن با  آب گرم به این قسمت مراجعه می کردند. جالب است بدانید آبی که وارد خزینه می شود در واقع آبی است که از قسمت سربینه یا رختکن توسط لوله های سفالی و حوضچه های مختلف تصفیه شده و وارد خزینه می شوند.

گرمخانه

در واقع قسمت اصلی حمام مهدی قلی بیک، گرمخانه است. مردم در گرمخانه بدن خود را میشستند و جالب است بدانید گرمخانه به سه قسمت تقسیم می شد که یکی برای استراحت، یکی برای استحمام و دیگری برای استحمام افراد معلول مورد استفاده قرار می گرفت. جالب است بدانید اگر به سنگ های کف گرمخانه دقت کنید متوجه می شوید این سنگ ها بسیار سفت هستند. هنگامی که حمام مهدی قلی بیک را ساختند، سنگ های کف گرمخانه را از اطراف مشهد جمع آوری کردند.

تون

تون، آتشخانه موزه مردم شناسی مشهد است که وظیفه تامین گرمای حمام را به عهده دارد. کسی که در آن زمان مسئول این بخش بود "تون تاب" نام داشت که باعث شده نامش بر روی آتشخانه حمام گذاشته شود. 

آتشخانه حمام کوره ای داشت که در آن هیزم، فضولات حیوانات و در کل، هر شیء قابل اشتعال قرار می گرفت. با استفاده از امکانات آن دوران، دود آتش به خارج از حمام هدایت میشد و گرما با استفاده از کانال های مختلف، حمام را گرم می کرد.

هشتی

هشتی یا میاندر، مسیر ارتباطی دو قسمت سربینه یا رختکن و گرمخانه است. همانند استخرهای امروزی که پس از استحمام حوضچه ای وجود دارد که می بایست پاهای خود را در آن قرار داد، در حمام شاه هم همچین قسمتی با نام هشتی تعبیه شده بود. مهم ترین دلیل قرار دادن هشتی، کاهش حرارت دمای بدن از طریق کف پا بود.

 

 

امروزه که این حمام شاه به موزه تبدیل شده است به گردشگران تور مشهد توصیه می شود حتماً از آن بازدید کنند تا با حمام ها، نحوه استحمام و معماری آن دوران آشنا شوند. 

 
گزارش مشکل
درج نظر

تورهای مشهد

تور مشهد 16 و 17 اردیبهشت
5 شب
زاگرس زاگرس
تابان تابان
اسطوره بیستون
17 اردیبهشت - 22 اردیبهشت

تور مشهد 17 اردیبهشت
4 شب
زاگرس زاگرس
زاگرس زاگرس
گردشگر زمان
17 اردیبهشت - 21 اردیبهشت

تور زمینی مشهد 17 اردیبهشت
4 شب
قطار ... قطار اتوبوسی صبا
قطار ... قطار 6 تخته پارسی
اسطوره بیستون
17 اردیبهشت - 21 اردیبهشت

تور مشهد 20 و 21 و 22 اردیبهشت
3 شب
زاگرس زاگرس
تابان تابان
آرشین پرواز
20 فروردین - 25 اردیبهشت

تور مشهد 18 اردیبهشت (اقساطی)
3 شب
زاگرس زاگرس
ایران ... ایران ایر
پیام توسعه صبا
18 اردیبهشت - 21 اردیبهشت

تور مشهد اردیبهشت
3 شب
زاگرس زاگرس
ایران ... ایران ایر تور
قصر آریا
17 اردیبهشت - 22 اردیبهشت

تور مشهد 16 اردیبهشت
4 شب
زاگرس زاگرس
زاگرس زاگرس
سیف گشت
16 اردیبهشت - 20 اردیبهشت

تور مشهد 18 اردیبهشت
3 شب
زاگرس زاگرس
ایران ... ایران ایر تور
دانیار سفر پارسیان
18 اردیبهشت - 21 اردیبهشت

تور زمینی مشهد 26 اردیبهشت
3 شب
قطار ... قطار 6 تخته پارسی
قطار ... قطار 6 تخته پارسی
دانیار سفر پارسیان
26 اردیبهشت - 30 اردیبهشت

تور زمینی مشهد 17 اردیبهشت
2 شب
قطار ... قطار اتوبوسی صبا
قطار ... قطار اتوبوسی صبا
فرجام پرواز کیان
17 اردیبهشت - 19 اردیبهشت