مسجد ایاصوفیه




یکی از اصلی ترین نماد های شهر استانبول، مسجد ایاصوفیه می باشد، قدمت بسیار زیاد این مسجد سبب شده است که سالانه گردشگران بسیاری برای بازدید از آن به کشور ترکیه سفر کنند. با مطلالعه تاریخچه این هتل خواهید فهمید که ایاصوفیه در گذشته یک کلیسا بوده است که پس از ورود اسلام به ترکیه به مسجد و امروزه به موزه تبدیل شده است. ایاصوفیه در زمان کنستانتین دوم ساخته و به عنوان کلیسا افتتاح شد و به مدت هزار سال نیز کلیسا ماند. این بنا آثار ارزشمندی از معماری دوران بیزانس می باشد که بسیار مجذوب کننده و بی نظیر است.




ایاصوفیه

این بنا تا به امروز 3 بار از نو ساخته شده، ساختمان اولیه آن در زمان امپراتوری بیزانس احداث شده است، سال ها بعد عثمانی ها ترکیه را فتح کرده و کلیسا را تبدیل به مسجد کرده اند، در سال های اخیر پس از رسیدن آتاتورک به مقام ریاست جمهوری ترکیه، مسجد ایاصوفیه به موزه ایاصوفیه تبدیل گشت. تاریخچه ساخت این کلیسا به سال 360 میلادی باز می گردد، در آن سال ها نام ایاصوفیه کلیسای اعظم بوده است. سومین بنای ایاصوفیه در سال 523 میلادی ساخته شده است، بنای امروزه ایاصوفیه همان بنایی است که در سال 523 ساخته شد.




معماری ایاصوفیه

ظاهر امروزی ایاصوفیه از دو ساختمان قبلی آن الهام گرفته شده است، طراحی کلی ساختمان این مسجد مستطیل شکل بوده و طول و عرضی برابر با 100 در 70 متر دارد، گبند این بنا تا به امروز چندین بار بازسازی شده و ارتفاع آن تغییر کرده است، ارتفاع امروزی آن 55 متر می باشد.

لازم به ذکر است که بسیاری از بخش های ایاصوفیه در زمان ساخت سومین بنای آن، به دستور ژوستین یکم، از نقاط مختلف دنیا به قسطنطنیه آورده شده، نام شهر استانبول در آن دوران قسطنطنیه بوده است، همین امر سبب شده است که آثار بسیار ارزشمندی در ایاصوفیه قابل مشاهده باشد.




از مهم ترین آثار آورده شده به ایاصوفیه می توان به ستون ها، بخش های مرمرین آورده شده از سوریه و 8 ستون گنبد که از مصر به قسطنطنیه آورده اند، اشاره کرد. همچنین سایر بخش های آن را از مناطقی مانند بعلبک، افسوس، آسپندوس و طرسوس به این منطقه آورده اند.

ارتفاع 4 طاق این بنا 60 متر بوده و عمق هریک 20 متر است، این ساختمان در مجموعه دارای 104 ستون می باشد. دور تا دور گنبد اصلی ایاصوفیه پنجره های بسیاری قابل مشاهده است، این پنجره ها در طول روز وظیفه روشن کردن فضای داخلی را دارند.

تزئینات موجود بر روی دیوار های داخلی ایاصوفیه از جنس سنگ مرمر بوده که با قرار گرفتن در کنار یکدیگر اشکال بسیار جالبی را خلق کرده اند، لازم به ذکر است که برخی از بخش های ایاصوفیه با استفاده از طلا، نقره و سفال تزئیین شده اند.

از  آثار هنری و تاریخی مسجد ایاصوفیه می توان به موزاییک های دوران بیزانس و سپرهای بزرگ عثمانی اشاره کرد. بر روی موزاییک های موجود در ایاصوفیه نقاشی ها و آثار ارزشمند بسیاری از قرن ها 6، 7 و 8 میلادی قابل مشاهده است که در ادامه به آن ها اشاره خواهیم کرد.




تاریخچه ایاصوفیه

تاریخچه این مسجد که قدمتی بیش از 1500 سال داشته به قرن 4 میلادی باز می گردد، در آن دوران کنستانتین دوم که امپراتور روم شرقی بوده است، دستور ساخت کلیسایی را در کنار کاخ اعظم صادر می کند. کاخ اعظم مکان اصلی امپراتوری روم بوده، همین امر سبب شد که نام کلیسا را در آن زمان کلیسای اعظم بگذارند، کلیسای اعظم در سال 360 میلادی افتتاح گشت. تخریب و نابودی این کلیسا به سال 404 میلادی باز می گردد، در پی شورش های رخ داده در آن دوران، کلیسای اعظم آتش گرفت و از بین رفت.

ساخت دومین بنای این کلیسا در همان مکان در سال 405 میلادی آغاز شد، سقف کلیسای دوم را از چوب ساخته و در مجموع دارای 5 محراب بوده است. جالب است بدانید کلیسای دوم نیز کمتر از 130 سال دوام آورد و در سال 532 میلادی در پی شورش نیکا تخریب شد. لازم به ذکر است که امروزه برخی از بخش های بنای دومیه ایاصوفیه توسط باستان شناسان کشور آلمان کشف شده و در باغ غربی قابل مشاهده می باشند.




همانطور که بالاتر به آن اشاره شد، ایاصوفیه امروزی، سومین بنای ساخته شده در این مکان بوده که در دوران امپراتوری ژوستینین بر این سرزمین، احداث شده است. ساخت سومین بنای ایاصوفیه در سال 532 میلادی آغاز شد و پس از 5 سال در سال 537 میلادی تکمیل و در تاریخ 27 دستامبر افتتاح شد، معماران این بنا ایزیدوروس و آنتمیوس بوده اند. جالب است بدانید که ایاصوفیه در لغت به معنای خرد مقدس می باشد.

سومین بنای کلیسای آیا صوفیه مکان تاج گذاری امپراتوری روم بوده است، گردشگران تور استانبول با مراجعه به نیایشگاه کلیسا می توانند مکان اصلی تاج گذاری را مشاهده کنند.

گنبد ایاصوفیه در طول تاریخ چندین بار توسط زلزله تخریب شده است، این بنا در طول زلزله سال های 553، 557 و 558 تخریب شد و پس از آن امپراتور روم دستور به بازسازی این بنا داد، پس از این بازسازی ارتفاع گنبد افزایش یافت و در ساخت آن برای مقاومت بیشتر در برابر زلزله از مصالح سبک تری استفاده شد.

گنبد این کلیسا بار دیگر در سال 989 به علت وقوع زلزله ای شدید تر در این منطقه تخریب شد، در آن زمان شخصی به نام ترادات بازسازی گنبد ایاصوفیه را به عهده گرفت، این بازسازی در حدود 5 سال به طول انجامید و سرانجام در سال 994 میلادی پایان یافت.

مسیحیان لاتین در سال های 1204 تا 1261 میلادی قسطنطنیه را غارت کرده اند، در طول این سال ها آثار بسیار ارزشمندی از کلیسای ایاصوفیه به کلیساهای غربی منتقل شد، درست در سال 1261 میلادی امپراتوری بیزانس با غلبه بر مسیحیان لاتین، توانست قسطنطنیه را بازپس گیرد.




قسطنطنیه نامی بود که تا قرن 15 به این منطقه نسبت داده می شد، پس از آن شخصی به نام سلطان محمد فاتح، پادشاه عثمانی به این منطقه حمله کرد و در جنگ با امپراتوری بیزانس موفق شد آن ها را شکست دهد و حکومت عثمانی را پایه گذاری کند. لازم به ذکر است که پادشاه عثمانی پس از سلطه بر قسطنطنیه نام آن را اسلامبول نامید، از این نام می توان فهمید که عثمانی ها مسلمان بوده اند به همین دلیل در آن زمان کلیسای ایاصوفیه به مسجد ایاصوفیه تبدیل شد. سال ها بعد سلطان مجید بخش های مختلفی را به ایاصوفیه اضافه کرد، لازم به ذکر است که ایاصوفیه در سال 1847 میلادی توسط شرکتی به نام Fossati Brothers مورد بازسازی قرار گرفته است.

چندین سال بعد، پس از برکناری حکومت عثمانی، جمهوری ترکیه شکل گرفت، در آن زمان اداره ی این کشور به عهده ای آتاتورک قرار داده شد. آتاتورک نیز در سال 1935 میلادی دستور داد که مسجد ایاصوفیه به موزه ایاصوفیه تبدیل شود، آتاتورک پیش از تبدیل ایاصوفیه به موزه، نام شهر اسلامبول را به استانبول تغییر داد. اصلی ترین دلیل تبدیل این مسجد به موزه را می توان حفظ آثار تاریخی آن و توسعه صنعت گردشگری دانست، لازم به ذکر است که امروزه گردشگران بسیاری برای بازدید از این موزه به شهر استانبول سفر می کنند.

پس از تبدیل مسجد به موزه، مشخص شد که ایاصوفیه وضعیت مناسبی ندارد، همین امر سبب شد که سازمان صندوق جهانی آثار تاریخی هزینه بازسازی آن را تقبل کند، بازسازی ایاصوفیه در سال 1997 میلادی آغاز شد و در پس از گذشت 9 سال بازسازی آن در سال 2006 پایان یافت.




موزه ایاصوفیه

آثار موجود در موزه ایاصوفیه بسیار ارزشمند بوده و قدمت برخی از آن ها به قرون وسطی باز می گردد، تمام قسمت های موجود در این مسجد امروزه به عنوان موزه ایاصوفیه شناخته می شود، همین امر سبب شده است که ایاصوفیه را به عنوان محبوب ترین جاذبه گردشگری شهر استانبول بشناسند. در بخش های بعدی این مقاله به بررسی دقیق تر آثار موجود در ایاصوفیه خواهیم پرداخت.


موزاییک ها

یکی از محبوب ترین آثار هنری موجود در ایاصوفیه نقاشی های موجود بر روی کاشی های آن می باشد، برخی از نقاشی ها به قدری زیبا بوده که ساعت ها شما را خیره نگه می دارند، در این بخش آثار هنری معروف موجود بر روی کاشی های ایاصوفیه را شرح می دهیم.




·         موزاییک حضرت مسیح: یکی از معروف ترین آثار قابل مشاهده در موزه ایاصوفیه، موزایک مسیح می باشد، در این موزاییک تصویری از مسیح در کنار لئوی ششم قابل مشاهده است، با کمی توجه در این تصویر خواهید فهمید که چهره حضرت مسیح غمگین می باشد، لازم به ذکر است که حضرت مسیح در این نقاشی دستان خود را بالا گرفته و در دست چپ او انجیل مشاهده می شود. به طور کلی به این سبک از نقاشی که مربوط به دوران بیزانس می باشد، پانکراتور می گویند.




·         موزاییک سونو: این موزاییک که نشان دهنده تصویری از مریم مقدس و مسیح بوده در سالن جنوبی ایاصوفیه قابل مشاهده است. قدمت این موزاییک زیبا که در قرن 19 میلادی، در زمان بازسازی ایاصوفیه کشف شده است، به 1100 سال پیش باز می گردد.




·         موزاییک محراب: در داخل گنبد ایاصوفیه، در ارتفاع 50 متری از سطح زمین، تصویری دیگر از مریم مقدس و حضرت مسیح قابل مشاهده است. گردشگران با مراجعه به محراب ایاصوفیه می توانند این نقاشی را مشاهده کنند، لازم به ذکر است که قدمت این نقاشی به قرن 9 میلادی باز می گردد.






·         نقاشی دو فرشته: در دو طرف محراب ایاصوفیه تصویری از دو فرشته مشاهده می شود، طبق شواهد موجود گفته می شود که این دو فرشته، جبرئیل و میکائیل می باشند. قدمت این نقاشی که امروزه تنها بخشی از آن از باقی مانده است به قرن 9 میلادی باز می گردد.




·         موزاییک ترکیب دسیسی: یکی از آثار محبوب موجود در این موزه، این موزاییک بوده که نشان دهنده تصویر میسح در کنار حضرت یحیی و مریم مقدس می باشد. قدمت این نقاشی مربوط به قرن 13 میلادی است.




·         موزاییک اسقف: افراد با عبور از ورودی غربی ایاصوفیه می توانند تصاویر اسقف های اعظم را بر روی سقف ورودی مشاهده کنند، لازم به ذکر است که امروزه برخی از این نقاشی ها از بین رفته است. تاریخچه موزاییک اسقف مربوط به قرن های 9 و 10 میلادی می باشد.




·         موزاییک زوئه: این نقاشی که به سبک پانکراتور کشیده شده، نشان دهنده تصویری از مسیج، زوئه و کنستانتین می باشد.




·         موزاییک کمننوس: این موزاییک که به دلیل کمک مالی ژان دوم به ایاصوفیه در این موزه قرار گرفته، نشان دهنده تصویر مریم مقدس، مسیح و اشرافیان روم شرقی می باشد.




دانستنی های ایاصوفیه

·         در دورانی که ایاصوفیه به موزه تبدیل گشت، خواندن نماز درون آن ممنوع اعلام شد.

·         بازدید کنندگان موزه ایاصوفیه در سال 2015 بیش از 3.4 میلیون نفر بوده اند.

·         برای تکمیل این بنا در حدود 20 هزار نفر همکاری کرده اند.

·         ممنوعیت اقامه نماز در ایاصوفیه 85 سال ادامه داشت و در نهایت در تاریخ 1 جولای 2016 بار دیگر در این مسجد نماز جماعت برگزار شد.

·         هر ساله بیش از 4 میلیون نفر از این موزه بازدید می کنند.

·         توپ های جنگی موجود در فضای بیرونی ایاصوفیه در زمان حکومت عثمانی برای فتح این منطقه استفاده شده است.

·         ایاصوفیه بر روی گسل بنا نهاده شده است.




داخل ایاصوفیه

همانطور که پیش تر به آن اشاره شد، ایاصوفیه در گذشته ای دور کلیسا بوده است، همین امر سبب شده است برخی بخش های داخلی آن مربوط مسجد و برخی دیگر مربوط به کلیسا باشد. در ادامه بخش های مختلف ایاصوفیه را برای شما شرح می دهیم.




·         درب ورودی: ایاصوفیه در مجموع دارای 3 درب اصلی بوده که عبارت اند از باب همایون، درب مرمرین و درب زیبا.

باب همایون بزرگ ترین درب ورودی ایاصوفیه بوده، ارتفاع این درب 7 متر و جنس آن از چوب بلوط بوده است. تاریخچه این درب به قرن 9 میلادی باز می گردد، همچنین گفته می شود که امپراتور برای ورد و به کلیسا از این درب استفاده می کرده است. لازم به ذکر است که برخی از باستان شناسان معتقد اند که این درب با استفاده از چوب کشتی نوح ساخته شده است.

درب زیبا که قدیمی ترین بخش موجود در ایاصوفیه بوده و ساخت آن به قرن 2 میلادی باز می گردد، این درب در بخش جنوبی شبستان ایاصوفیه قرار گرفته است. لازم به ذکر است که درب زیبا از معبدی واقع در شهر طرسوس در سال 838 میلادی به ایاصوفیه آورده شده است.

درب مرمرین در جنوب ایاصوفیه قرار گرفته است، افراد این درب را به عنوان درب بهشت و جهنم می شناسند. در گذشته از فضای پشت این درب جهت برگزاری جلسات امپراتوری بیزانس استفاده می کرده اند.




·         گنبد: یکی از بزرگترین گنبد های موجود در دنیا، گنبد ایاصوفیه بوده که ارتفاعی حدود 55 متر داشته و شعاع آن در حدود 31 متر است. همانطور که در بخش تاریخچه به آن اشاره شد، گنبد ایاصوفیه را چندین بار از نو ساخته اند.




·         محراب: با مراجعه به بخش جنوب شرقی ایاصوفیه می توانید وارد محراب این مسجد شوید، درون محراب ایاصوفیه آثار هنری بسیاری وجود دارد، همچنین بخش های مختلف آن با استفاده از سنگ مرمر و طلا تزئین شده است.




·         منبر: افراد می توانند در محراب ایاصوفیه، منبری را مشاهده کنند که تاریخچه آن به قرن 16 میلادی باز می گردد. بر روی این منبر تزئینات بسیاری قابل وجود داشته که باعث زیبایی هرچه بیشتر آن شده است.




·         اتاق سلطان: این بخش در زمان حکومت عثمانی ها در این منطقه، به ایاصوفیه اضاقه شده است، عثمانی ها معتقد بوده اند که سلطان باید نماز را درون این اتاق بخواند. این اتاق که در مجموع دارای 5 ستون بوده، ظاهری شبیه به یک 8 ضلعی دارد. سازندگان اتاق سلطان برای تزئینات آن از طلا و سنگ مرمر استفاده کرده اند. لازم به ذکر است که جایگاه اولیه اتاق سلطان در ایاصوفیه مشخص نیست اما امروزه در محراب مسجد قرار گرفته است.




·         ماذنه: ماذنه یا جایگاه اذان نیز در زمان حکومت عثمانی به ایاصوفیه اضافه گشت. این ماذنه از سنگ مرمر ساخته شده و به سمت قبله می باشد، لازم به ذکر است که در حال حاضر ایاصوفیه دارای 4 جایگاه اذان است.

·         نوشته وایکینگی: در بخش جنوبی ایاصوفیه تخته سنگی قابل مشاهده است که بر روی آن نوشته ای مربوط به واکینگ ها از قرن 9 میلادی وجود دارد، واکینگ ها بیش از 200 سال در گارد سلطنتی روم شرقی فعالیت داشته اند.




·         امفالیون: این بخش مکان تاج گذاری پادشاهان بیزانس بوده است، این مکان دایره شکل بوده و یکی از بخش های محبوب در ایاصوفیه به حساب می آید.




·         ستون آرزو: افراد با مراجعه به شمال غربی ایاصوفیه ستونی را مشاهده می کنند که به عنوان ستون آررزو ها شناخته می شود، مردم محلی ترکیه معتقد اند که رطوبت موجود در سوراخ این ستون باعث می شود آرزو های شما برآورده شود.




فضای بیرونی ایاصوفیه

زیبایی های ایاصوفیه به بخش داخلی آن ختم نمی شود و فضای خارجی آن نیز نظر گردشگران بسیاری را به خود جلب کرده است، در ادامه به بررسی بخش های مختلف بیرونی ایاصوفیه خواهیم پرداخت.




·         مناره: 4 مناره امروزی ایاصوفیه دارای ارتفاعی در حدود 50 متر می باشند، اولین مناره ایاصوفیه در دوران عثمانی و زمان تبدیل شدن کلیسا به مسجد ساخته شده و جنسی از چوب داشته است. امروزه آن مناره چوبی دیگر وجود نداشته و جای خود را به 4 مناره جدید تر داده است که در قرن های 15، 16 و 19 میلادی ساخته شده اند.




·         مقبره: در کنار ساختمان ایاصوفیه مقبره پادشاهان عثمانی مانند سلطان سلیم دوم و سلطان مراد سوم وجود دارد، مقبره سلطان سلیم دوم معروف ترین مقبره موجود در ایاصوفیه بوده، زیرا شکلی بسیار خاص دارد.




·         موقتخانه: در گذشته به مکانی که دانشمندان در آن به بررسی زمان دقیق اذان می پرداخته اند، موقتخانه گفته می شد، موقتخانه ایاصوفیه یکی از 29 موقتخانه ساخته شده در آن دوران بوده است.




·         آبخوری: 3 آبخوری موجود در ایاصوفیه در قرن های 17 و 18 میلادی ساخته شده اند، بزرگ ترین آن ها دارای 16 شیر آبخوری بوده و معماری ساختمان آن بسیار زیبا می باشد.




·         نوانخانه: سلطان محمود اول در سال 1743 میلادی دستور ساخت بنایی برای پناه دادن به فقرا را صادر کرد و نام آن مکان را نوانخانه نهاد، چندین کتیبه در بالای این ساختمان قابل مشاهده است.




·         مکتب: یکی دیگر از بنا هایی که در دوران حکومت سلطان محمود اول به ایاصوفیه اضافه شد، مکتب می باشد، لازم به ذکر است که امروزه از این بنا جهت نگهداری از مدارک ایاصوفیه استفاده می شود.




جاذبه های گردشگری نزدیک به ایاصوفیه

در اطراف ایاصوفیه چندین جاذبه گردشگری تور ترکیه نیز وجود دارد، از انواع آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

·         حمام خرم سلطان

·         کاخ توپکاپی

·         موزه باستان شناسی

·         مسجد سلطان احمد

·         موزه هنر های اسلامی




دسترسی به موزه ایاصوفیه

·         آدرس: ترکیه، استانبول، محله سلطان احمد، میدان ایاصوفیه

·         روش دسترسی: گردشگران تور استانبول با اطلاع از آدرس ایاصوفیه می توانند با استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی به این موزه مراجعه کنند.




قیمت بلیط موزه ایاصوفیه

در ابتدا لازم است بدانید که بازدید از این مجموعه برای افراد بالای 65 سال، سربازان و معلولان رایگان بوده و قیمت بلیط آن برای سایر افراد 60 لیر است.

زمان بازدید

بازدید از این موزه در تمام طول روز های هفته بجز دوشنبه ها، از ساعت 9 صبح تا 6 بعد از ظهر امکان پذیر می باشد.


امتیاز 5 از 5 | از بین 101 دهنده به امتیاز مسجد ایاصوفیه
گالری تصاویر ویدئو ها
آخرین نظرات ثبت شده
علی 11 اسفند 1397
4
معماری این مسجد واقعا شگفت انگیزه، زیبا ترین مسجدیه که تاحالا دیدم
لیلا 23 اسفند 1397
1
معماری این مسجد انقدر قشنگه که اگه موزه نمیشد حیف بود واقعا
درج نظر
نام و نام خانوادگی
ایمیل
تصویر کد امنیتی
متن نظر
به اشتراک گذاری این مطلب
با به اشتراک گذاری وب سایت لحظه آخر دات کام در شبکه های اجتماعی که در آنها عضویت دارید ، دوستان و آشنایان خود را نیز از خدمات گردشگری لحظه آخری این وب سایت که شامل اطلاع داشتن از بروزترین تور های لحظه آخری آژانس های گردشگری معتبر تهران و شهرستان های بزرگ ، آخرین اخبار گردشکری روز دنیا ، اطلاعات مفید گردشگری ، اطلاعات ویزا ، سفرنامه های گردشگری ، راهنمای گردشگری و اطلاعات آژانس های معتبر گردشگری بهره مند سازید.
برای به اشتراک گذاشتن این مطلب با شبکه های اجتماعی مختلف، روی هر یک از لینک های زیر کلیک کنید تا دوستان و آشنایان خود را از این طریق مطلع سازید.



پنل کاربریانجمن گردشگریبلاگ گردشگری